در پروژههای فیبر نوری خانگی و سازمانی، بخش نهایی شبکه که اتصال بین نقطه توزیع و کاربر را برقرار میکند، دراپ فیبر نوری (Drop Fiber) نام دارد.
هرچند مسیر آن معمولاً کوتاه است، اما کیفیت اجرا در همین بخش تعیینکنندهی سرعت انتقال، افت سیگنال و پایداری کل شبکه محسوب میشود. به همین دلیل شناخت اصول طراحی و اجرای صحیح دراپ کشی اهمیت زیادی دارد.
دراپ کشی فیبر نوری چیست و چرا اهمیت دارد؟
کابل دراپ، یک کابل سبک و قابل انعطاف است که فیبر نوری را از جعبه توزیع (ODP یا Splitter Box) تا واحد مشترک (ONT یا پریز نوری) منتقل میکند.
ویژگیهای آن عبارتاند از:
- تعداد تارهای کم (معمولاً ۱ یا ۲ هسته فیبر نوری)
- روکش انعطافپذیر با طراحی تخت یا Figure‑8
- وزن سبک و مقاومت مناسب در برابر خم و فشار متوسط
در واقع، این کابل آخرین مسیر انتقال داده نوری تا کاربر است و نقش «پل نهایی» را در شبکه FTTH ایفا میکند.
مشاهده کابل های دراپ فیبر نوری شرکت ارتباط گستر شبکه نوری ایرانیان
تفاوت کابل دراپ با کابل اصلی فیبر نوری
| ویژگی | کابل دراپ فیبر نوری | کابل اصلی یا بکبون |
|---|---|---|
| کاربرد | اتصال محل کاربر به شبکه | اتصال بین مراکز یا ایستگاههای نوری |
| تعداد فیبرها | ۱ تا ۲ رشته | گاهی دهها یا صدها رشته |
| محیط نصب | داخل یا بیرون ساختمان، تیر یا دیوار | زمین، کانال یا داکتهای زیرزمینی |
| انعطاف و وزن | سبک و انعطافپذیر | سنگینتر با پوشش مقاومتر |
| روش اتصال | معمولا کانکتور مکانیکی یا پیشساخته | فیوژن (جوش حرارتی) تخصصی |
انواع کابل دراپ و موارد استفاده
1. کابل دراپ داخلی (Indoor Drop)
مخصوص مسیرهای داخل ساختمان؛ انعطاف بالا، ظاهری ظریف و روکش PVC یا LSZH دارد و برای اجرا در مسیرهای سطحی یا داخل داکتهای دیواری مناسب است.
2. کابل دراپ بیرونی (Outdoor Drop)
دارای سیم نگهدارنده فلزی (Figure‑8) برای نصب هوایی بین تیرها؛ مقاوم در برابر اشعه خورشید، باد و رطوبت.
3. کابل دراپ زرهدار (Armored Drop)
دارای پوشش فلزی محافظ برای مکانهایی که فشار فیزیکی یا خطر جویده شدن توسط حیوانات وجود دارد.
4. کابل دراپ تخت (Flat Drop)
روکش تخت و ضخامت کم دارد و برای محیطهای محدود یا داکتهای باریک استفاده میشود.
مراحل استاندارد اجرای دراپ کشی
1. طراحی مسیر نصب
- مسیر حرکت کابل را با کمترین زاویه و خم انتخاب کنید.
- از عبور کابل نزدیک منابع گرما یا زاویههای تند خودداری کنید.
- شعاع خم مجاز برای کابل دراپ معمولاً حدود ۳۰ میلیمتر است.
2. آمادهسازی کابل
- طول مورد نیاز را با در نظر گرفتن قوسها محاسبه کنید.
- روکش محافظ را با ابزار مخصوص باز کنید تا به تار نوری آسیب نرسد.
3. نصب هوایی یا سطحی
- در کابلهای با نگهدارنده فلزی، از گیره و حلقههای مخصوص تیر استفاده کنید.
- نصب دیواری با کلیپس یا کانال استاندارد انجام شود.
- نیروی کششی نباید بیش از ۵۰ نیوتون باشد.
4. اتصال فیبر
- در کابلهای آماده (pre‑terminated)، نیاز به فیوژن نیست؛ فقط اتصال مکانیکی با کانکتور لازم است.
- برای مدلهای خام، از دستگاه Fusion Splicer استفاده کنید و سپس فیبر را تست کنید.
ابزار و تجهیزات مورد نیاز
- دستگاه فیوژن یا کانکتور آماده دراپ
- کابلهای Drop مخصوص Indoor یا Outdoor
- گیره، کلیپس، داکت یا مهار هوایی
- متر و ابزار Stripper فیبر نوری
- تستر توان نوری (Power Meter)
- جعبه خروجی نوری (Rosette یا Optical Socket)
نکات فنی و اجرایی
- دراپ فیبر را هیچگاه در مسیرهای با فشار مکانیکی زیاد قرار ندهید.
- زاویه خم زیاد یا فشار نقطهای، باعث شکست تار و افت سیگنال میشود.
- در محیطهای داخلی، نوع LSZH را انتخاب کنید تا در برابر دود و حرارت ایمن باشد.
- برای مسیرهای هوایی، فاصله بین تیرها بین ۳۰ تا ۴۰ متر مناسب است.
- حتما پس از نصب، مسیر را با VFL و Power Meter تست کنید.
تست و کنترل کیفیت نهایی
در پایان نصب، سه تست مهم انجام میشود:
- تست توان عبوری نوری (Loss Test)
- بررسی بازتاب (Optical Return Loss)
- کنترل پیوستگی مسیر با Visual Fault Locator
نتایج تست باید در فرم تحویل پروژه ثبت شود تا مرجع فنی آینده باشد.
نکات ایمنی و نگهداری
- فیبرهای بریدهشده را در ظروف مخصوص جمعآوری کنید؛ تماس مستقیم با پوست خطرناک است.
- حین کار، از دستکش ضدالکتریسیته و عینک ایمنی استفاده شود.
- کابلها را از مسیرهای مرطوب یا در معرض آفتاب شدید دور نگه دارید.
جمعبندی
دراپ کشی فیبر نوری آخرین حلقهی اتصال در شبکه FTTH است و اجرای دقیق آن ضامن کیفیت ارتباط کاربر نهایی خواهد بود.
با انتخاب کابل مناسب، رعایت استانداردهای نصب، و تست دقیق قبل از بهرهبرداری، میتوان عمر شبکه را تا سالها افزایش داد و پایداری اتصال نوری را تضمین کرد.